Tax Tool là nền tảng cung cấp công cụ tính thuế và nội dung tham khảo miễn phí. Chúng tôi không đại diện cơ quan nhà nước; người dùng cần đối chiếu quy định chính thức khi kê khai.
Để giúp bạn dễ hình dung hơn về cách tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo các quy định hiện hành, chúng tôi sẽ đi qua một vài ví dụ cụ thể. Các ví dụ này sẽ minh họa các trường hợp phổ biến, từ nhân viên có người phụ thuộc đến những người có thu nhập cao, và cả sự so sánh giữa biểu thuế 5 bậc và 7 bậc. Hiểu rõ các ví dụ thực tế sẽ giúp bạn áp dụng chính xác vào tình huống của riêng mình và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp.
📋 Trường hợp 1: Nhân viên có thu nhập trung bình và 1 người phụ thuộc
Đây là trường hợp phổ biến nhất đối với người lao động tại Việt Nam - một nhân viên có thu nhập vừa phải và đang nuôi dưỡng một người phụ thuộc (thường là con nhỏ). Ví dụ này sẽ cho thấy tầm quan trọng của việc đăng ký người phụ thuộc để giảm đáng kể số thuế phải nộp hàng tháng.
Thông tin chi tiết:
- Thu nhập hàng tháng: 30.000.000 VNĐ (bao gồm lương cơ bản và phụ cấp)
- Lương đóng bảo hiểm: 30.000.000 VNĐ (do chưa đạt mức trần)
- Bảo hiểm bắt buộc (10.5%): 30.000.000 × 10.5% = 3.150.000 VNĐ
- Giảm trừ gia cảnh:
- Giảm trừ bản thân: 15.500.000 VNĐ/tháng (mức mới 2026)
- Giảm trừ người phụ thuộc: 6.200.000 VNĐ/tháng (mức mới 2026)
- Tổng giảm trừ: 15.500.000 + 6.200.000 = 21.700.000 VNĐ
Cách tính thu nhập tính thuế:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Bảo hiểm bắt buộc - Giảm trừ gia cảnh
30.000.000 - 3.150.000 - 21.700.000 = 5.150.000 VNĐ
Tính thuế TNCN theo biểu thuế 5 bậc:
Với thu nhập tính thuế 5.150.000 VNĐ, thuộc bậc 1 của biểu thuế:
Thuế TNCN = 5.150.000 × 5% = 257.500 VNĐ
💡 Phân tích và nhận xét:
Trong trường hợp này, nhờ có người phụ thuộc, số thuế phải nộp hàng tháng chỉ là 257.500 VNĐ - một con số rất nhỏ so với thu nhập 30 triệu. Nếu không đăng ký người phụ thuộc, thu nhập tính thuế sẽ là 11.350.000 VNĐ và thuế phải nộp sẽ là 567.500 VNĐ (gấp hơn 2 lần). Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đăng ký đúng và đủ người phụ thuộc với cơ quan thuế.
💼 Trường hợp 2: Người có thu nhập cao, không có người phụ thuộc
Ví dụ này dành cho những cá nhân có thu nhập cao nhưng không có người phụ thuộc, thường là các chuyên gia, quản lý cấp cao hoặc người làm trong các ngành có thu nhập hấp dẫn. Chúng ta sẽ thấy biểu thuế lũy tiến từng phần hoạt động như thế nào khi thu nhập tăng lên.
Thông tin chi tiết:
- Thu nhập hàng tháng: 85.000.000 VNĐ
- Lương đóng bảo hiểm: 44.600.000 VNĐ (đã đạt mức trần 20 lần lương cơ sở)
- Bảo hiểm bắt buộc (10.5% trên mức trần): 44.600.000 × 10.5% = 4.683.000 VNĐ
- Giảm trừ gia cảnh: Chỉ có giảm trừ bản thân 15.500.000 VNĐ/tháng
Cách tính thu nhập tính thuế:
85.000.000 - 4.683.000 - 15.500.000 = 64.817.000 VNĐ
Tính thuế TNCN theo biểu thuế 7 bậc hiện hành:
Với thu nhập tính thuế 64.817.000 VNĐ, ta áp dụng thuế lũy tiến từng phần qua các bậc:
- Bậc 1 (đến 5 triệu): 5.000.000 × 5% = 250.000 VNĐ
- Bậc 2 (trên 5-10 triệu): 5.000.000 × 10% = 500.000 VNĐ
- Bậc 3 (trên 10-18 triệu): 8.000.000 × 15% = 1.200.000 VNĐ
- Bậc 4 (trên 18-32 triệu): 14.000.000 × 20% = 2.800.000 VNĐ
- Bậc 5 (trên 32-52 triệu): 20.000.000 × 25% = 5.000.000 VNĐ
- Bậc 6 (trên 52-64.817 triệu): 12.817.000 × 30% = 3.845.100 VNĐ
Tổng thuế TNCN = 250.000 + 500.000 + 1.200.000 + 2.800.000 + 5.000.000 + 3.845.100 = 13.595.100 VNĐ
💡 Phân tích và nhận xét:
Với thu nhập 85 triệu, người này phải nộp hơn 13.5 triệu thuế TNCN hàng tháng, tương đương khoảng 16% thu nhập. Thu nhập thực nhận còn lại là 85.000.000 - 4.683.000 - 13.595.100 = 66.721.900 VNĐ. Nếu có người phụ thuộc, số thuế sẽ giảm đáng kể. Đây là lý do tại sao việc lập kế hoạch gia đình và đăng ký người phụ thuộc rất quan trọng đối với người có thu nhập cao.
⚖️ Trường hợp 3: So sánh biểu thuế 5 bậc vs 7 bậc
Với biểu thuế 5 bậc hiện hành đã thay thế biểu thuế 7 bậc cũ, nhiều người thắc mắc về tác động đến số thuế phải nộp. Chúng ta sẽ so sánh với một trường hợp có thu nhập trung bình cao để thấy rõ sự khác biệt.
Thông tin chi tiết:
- Thu nhập hàng tháng: 55.000.000 VNĐ
- Bảo hiểm bắt buộc: 4.683.000 VNĐ (đã đạt trần)
- Giảm trừ gia cảnh: 15.500.000 VNĐ (không có người phụ thuộc)
- Thu nhập tính thuế: 55.000.000 - 4.683.000 - 15.500.000 = 34.817.000 VNĐ
Tính thuế theo biểu thuế 7 bậc (hiện hành):
- Bậc 1 (đến 5 triệu): 5.000.000 × 5% = 250.000 VNĐ
- Bậc 2 (trên 5-10 triệu): 5.000.000 × 10% = 500.000 VNĐ
- Bậc 3 (trên 10-18 triệu): 8.000.000 × 15% = 1.200.000 VNĐ
- Bậc 4 (trên 18-32 triệu): 14.000.000 × 20% = 2.800.000 VNĐ
- Bậc 5 (trên 32-34.817 triệu): 2.817.000 × 25% = 704.250 VNĐ
Tổng thuế 7 bậc = 250.000 + 500.000 + 1.200.000 + 2.800.000 + 704.250 = 5.454.250 VNĐ
Tính thuế theo biểu thuế 5 bậc:
- Bậc 1 (đến 10 triệu): 10.000.000 × 5% = 500.000 VNĐ
- Bậc 2 (trên 10-30 triệu): 20.000.000 × 10% = 2.000.000 VNĐ
- Bậc 3 (trên 30-34.817 triệu): 4.817.000 × 20% = 963.400 VNĐ
Tổng thuế 5 bậc = 500.000 + 2.000.000 + 963.400 = 3.463.400 VNĐ
💡 Phân tích và nhận xét:
Trong trường hợp này, biểu thuế 5 bậc hiện hành có lợi hơn với số thuế phải nộp chỉ 3.463.400 VNĐ so với 5.454.250 VNĐ theo biểu 7 bậc cũ, tiết kiệm được gần 2 triệu VNĐ mỗi tháng. Biểu thuế 5 bậc đi kèm với mức giảm trừ gia cảnh mới cao hơn, giúp người lao động được lợi hơn.
🎯 Bài học rút ra từ các ví dụ thực tế
Qua các ví dụ trên, có thể rút ra một số bài học quan trọng khi tính thuế TNCN:
- Đăng ký người phụ thuộc: Luôn đăng ký đủ và đúng số người phụ thuộc để tối ưu hóa thuế.
- Hiểu rõ biểu thuế: Nắm vững cách áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần để tính toán chính xác.
- Cập nhật chính sách: Theo dõi các thay đổi về giảm trừ gia cảnh và biểu thuế để lập kế hoạch tài chính phù hợp.
- Sử dụng công cụ: Đừng ngần ngại sử dụng các công cụ tính thuế uy tín để kiểm tra lại kết quả tính toán của mình.
- Lưu trữ chứng từ: Giữ lại tất cả các chứng từ liên quan để đối chiếu khi quyết toán thuế cuối năm.